چرا روز جهانی پرندگان مهاجر؟

رای نخستین بار در سال ۲۰۰۶ روز جهانی پرندگان مهاجر بر پایه یک توافق‌نامه بین‌المللی شکل گرفت. دبیرخانه موافقت‌نامه پرندگان آبزی مهاجر آفریقا-اروآسیا (AEWA) با همکاری دبیرخانه کنوانسیون بین‌المللی حفاظت از گونه‌های مهاجر وحشی (CMS) دومین آخر هفته ماه می را به عنوان روز جهانی پرندگان مهاجر انتخاب کردند. ایده اصلی این روز به سال ۱۹۹۳ بر می‌گردد وقتی که سازمان شکار و صید آمریکا، مرکز پرندگان مهاجر اسمیت‌سونین و آزمایشگاه پرنده‌شناسی کورنل تصمیم گرفتند روزی را به نام پرندگان مهاجر اختصاص دهند و با برپایی جشن و گردهمایی در این زمینه اطلاع‌رسانی کنند. 

اما قرار است در این روز چه اتفاقی بیافتد؟

ادامه نوشته

به مناسبت تجلیل از فرهاد دبیری

قوانین و مقررات محیط‌زیست با نام فرهاد دبیری گره خورده است. گرچه سنت تدوین و تصویب قوانین محیط‌زیست به پیش از حضور او در سازمان محیط‌زیست باز می‌گردد اما  در بیش از ۲۱ سالی که دبیری بر مسند مدیر کلی دفتر حقوقی سازمان محیط‌زیست تکیه زد، مقررات بسیاری را در راستای حفاظت از محیطزیست تدوین کرد. مقرراتی که با تلاش‌های او و شماری از همکارانش در مجلس یا هیات دولت تصویب شدند.

کار او اما به تدوین و تصویب قوانین خلاصه نمی‌شود. اگر برای

ادامه نوشته

اسلاکتیوسم و پیش‌بینی یورش به مناطق حفاظت شده

پدیده‌ای است نوظهور که هنوز واژه مناسب فارسی برای آن ندیده‌ام. فرنگی‌ها آن را Slacktivism نامیده‌اند. در ویکی‌پدیای فارسی ترجمه شده است: مبارزه از زیر لحاف. 

این واژه از ترکیب دو کلمه Slacker (کسی که از انجام وظیفه‌اش شانه‌خالی می‌کند) و Activism (فعالیت) به دست آمده است. خلاصه‌اش یعنی فعالیت مفرط در شبکه‌های اجتماعی و احساس مشارکت در یک پدیده اجتماعی، سیاسی و مانند آن در ازای کمترین هزینه. افرادی که به این هنر آراسته‌اند در میدان عمل دیگر حضور چندانی نخواهند داشت چون انرژی و وقت‌شان را جای دیگری گذاشته‌اند و دیگر بار مسئولیتی بر دوش خود احساس نمی‌کنند (برای اطلاعات بیشتر). 

پژوهشگران

ادامه نوشته

کدام مهم‌تر است: شکار پلنگ یا قتل یک انسان؟

عکس یک شکارچی همراه با پلنگی که به ظاهر با تیر و کمان از پا در آمده، به سرعت در فضای مجازی منتشر شد و واکنش‌های تندی را برانگیخت. این واکنش‌ها با توجه به وضیعت کم‌شمار پلنگ‌های ایران وقتی شدیدتر شد که گروهی اعلام کردند آن پلنگ در یکی از مناطق حفاظت شده ایران شکار شده است. چنین واکنش‌ها و پیگیری‌هایی برای کشته شدن پلنگ در حالی صورت می‌گیرد که کشته شدن انسان‌ها در طبیعت چه شکارچی و چه محیط‌بان، به بازتولید هیجان و واکنش‌های احساسی در شبکه‌های اجتماعی نمی‌انجامد.

در صفحات اینترنت و شبکه‌های مجازی عکس پلنگ شکار شده در پس‌زمینه‌ای از صخره‌های قهوه‌ای رنگ پخش شد. در کنار این پلنگ

ادامه نوشته

حفاظت موفقیت‌آمیز گور هندی

بازخوانی تجربه موفق هندی‌ها (که در حفاظت گونه‌های حیات‌وحش سر و گردنی از ما ایرانیان غیور بالاترند) شاید منظر جدیدی را به روی کسانی بگشاید که صرفا دنبال منافع کوتاه‌مدت هستند و مردم و معیشت و اقتصاد‌شان را بهانه قرار می‌دهند. نوشتار پیش رو درباره حفاظت موفق خور هندی است به قلم کوشان مهران که در ادامه می‌خوانید: 

روزگاری از ساحل دریای عرب در استان گجرات و بیابان تار راجستان تا سند و بلوچستانِ پاکستان و ایران گورخر هندی (خور)  Equus hemionus khur به تعداد فراوانی وجود داشت ولی شکار و فشار دام و بویژه از دست دادن آبشخورها باعث شد آخرین مشاهدات گور در بلوچستان و سند به دهه ۱۹۶۰ محدود شود (هرچند در منطقه شمالی کشمیر آزاد تعداد انگشت شماری گورخر کیانگ تبتی همانند گوران کولان مهاجر به سرخس مشاهده می‌شوند). جز مغولان و افغان‌ها ،

ادامه نوشته

بلای جان مردم و گورها و طبیعت

چند روز پیش استاندار فارس گفته بود ۳۰۰ راس گورخر در نی‌ریز بلای جان مردم شده‌اند. اینان می‌خواهند در آن منطقه تحت حفاظت معدن‌کاوی انجام شود. سازمان محیط‌زیست هم سنگ‌اندازی می‌کند و می‌گوید گورخر داریم. پیشنهاد داده بود که مردم از گورها تیمار داری کنند.

رسیدن به منافع کوتاه‌مدت و

ادامه نوشته

روز زمین ما، روز زمین آنها

روز زمین چگونه شکل گرفت؟ ماجرایش کم و بیش طولانی است و با جزییاتش پیشتر نوشته شده است (البته با اندکی کم دقتی در ترجمه و ذکر تاریخ). خلاصه‌اش این است که دهه ۶۰ میلادی در آمریکا گرفتاری‌های ناشی از تخریب محیط‌زیست مورد توجه قرار گرفت. نخست، کتابی اثرگذار نوشته راشل کارسون به نام بهار خاموش چاپ شد (عبدالحسین وهاب‌زاده عزیز آن را به فارسی برگردانده است). مدتی بعد کتاب پرفروش بمب جمعیت را پاول ارلیک آمریکایی نوشت و به مرگ و میر ناشی از گرسنگی و کمبود غذا و مصائب افزایش جمعیت پرداخت. یک سال پس از انتشار این کتاب یعنی در سال ۱۹۶۹ رودخانه کیواهوگا در ایالت اوهایو آتش گرفت که دلیل آن تخلیه زباله‌های صنعتی بود. بسیاری این واقعه را موتور محرکه توجه به محیط‌زیست نامیده‌اند.

در همان سال،

ادامه نوشته