گونههاي مهاجم غير بومي زمين را تهديد ميكنند
گونههاي مهاجم غيربومي، از بيماريها و گياهان تا موشها و بزها، يكي از سه تهديد عمده حيات در كره زمين به شمار ميرود.
به گزارش پايگاه اينترنتي اتحاديه جهاني حفاظت، مقالهاي تخصصي با همكاري برنامه گونههاي مهاجم غير بومي (GISP) به چاپ رسيده كه در آن اثرات اين گونهها بررسي شده است. بر اساس اين مقاله، در اكثركشورها كميتهاي بينالمللي تشكيل شده تا براي مقابله با گونههاي مهاجم راه حلي بيابند؛ اما تنها شمار اندكي از اين كشورها قانونهاي مرتبط را به تصويب رساندهاند و تعداد اندكي نيز دست به اقدامات عملي زدهاند.
اين گزارش ميافزايد: در مقاله «شاخصهاي جهانيِ تهاجم بيولوژيكي: گونهها، اثر بر تنوع زيستي و تدابير» 57 كشور مورد بررسي قرار گرفته و مشخص شده است كه به طور متوسط 50 گونه مهاجم غيربومي در كشورهاي بررسي شده وجود دارد. در اين ردهبندي گينه استوايي با 9 و زلاندنو با 222 گونه غيربومي ابتدا و انتهاي جدول را تشكيل ميدهند. اين بررسي 542 گونه را غيربومي اعلام ميكند كه از اين تعداد 316 گونه گياه، 101 گونه موجودات دريايي، 44 گونه ماهي آب شيرين، 43 گونه پستاندار، 23 گونه پرنده و 15 گونه دوزيست بودهاند.
ملودي مكگوچ(Melodie McGeoch) يكي از نويسندگان اين مقاله معتقد است كه شمار گونه غيربومي رقمي قابل توجهي است. او ميگويد: « بر خلاف انتظار گونههاي مهاجم كمتري در مناطق كمتر توسعه يافته كه از قضا بودجه كمتري هم براي توسعه داشتند شناسايي شد. در واقع ما انتظار داشتيم در اين مناطق گونههاي مهاجم بيشتري مشاهده كنيم كه اين طور نبود.»
دكتر استوارت بوچارت (Stuart Butchart) نويسنده ديگر مقاله و كارشناس سازمان بينالمللي حيات پرندگان نيز ميگويد: «وقتي شرايط گونههاي در خطر فهرست سرخ بر اثر كنترلهاي موفق يا قلع و قمع گونههاي مهاجم بهتر شد، رشدي هم در گونههاي غير بومي وجود داشت. اين موضوع نشان ميدهد كه گرچه در ظاهر ما برنده بوديم اما در مبارزه با گونههاي مهاجم شكست خوردهايم.»
اگر كنترلي روي گونههاي مهاجم وجود نداشته باشد، گونههاي طبيعي با مشكلات جدي روبهرو ميشوند. به عنوان مثال پرندهاي به نام يلوهد در زلاندنو بر اثر انفجار جمعيت موشهاي غيربومي در حال تهديد است. دو جمعيت از اين پرنده منقرض شده و سومي نيز به شدت كاهش پيدا كرده است به طوري كه در فهرست سرخ جزو گونه هاي آسيبپذير شناخته ميشود.
بر پايه گزارش اتحاديه جهاني حفاظت، گونهاي قارچ كه تا سال 1998 ناشناخته بود باعث انقراض بسياري دوزيست شده است. اين بيماري ميتواند به وسيله انسان و ساير ميزبانان از ماهيان غيربومي تا قورباغه آفريقايي پراكنده شود. اين در حالي است كه بسياري از كارشناسان از كنترل گونههاي مهاجم و غير بومي اظهار خوشبيني كردهاند. گونهاي مرغ دريايي در مكزيك نمونهاي است كه با كنترل گربهها، بزها و گوسفندان از خطر انقراض رهايي يافته است.
دكتر بيل جاكسون(Bill Jackson) معاون اتحاديه جهاني حفاظت و رييس برنامه گونههاي مهاجم غير بومي نيز معتقد است: «جلوگيري از انتشار گونههاي مهاجم موثرتر است تا اين كه گونهاي با بحران روبهرو شود و بعد از آن به دنبال چاره باشيم.»
منتشر شده در سبزپرس