مطلبي با عنوان «كفش‌هاي زرد در پاي تشكل‌هاي زيست‌محيطي» در اين وبلاگ درج شد كه نظرات متفاوتي را برانگيخت. برخي گمان مي‌كردند نوشتار مذكور، تشكلي خاص را نشانه رفته است در حالي كه چنين نبود و مقصود، تشكل‌هايي بودند كه در برابر وضع نابه‌سامان محيط‌زيست سكوت كرده‌اند. اين گمان ناروا تنها به اين دليل شكل گرفت كه يكي از خوانندگان (با نام رفيق قديمي) در نظرهاي ارسالي خود نام تشكلي را به ميان كشيده بود. سو تفاهم بالا گرفت سرباز زمين، در پاسخ به رفيق قديمي نظراتي ارسال كرد. بحثي در گرفت و در نهايت موضوع ختم به خير شد.

امروز روزنامه اعتماد مطلبي با عنوان «کفش‌هاي آويخته‌NGOهاي زيست‌محيطي» به قلم

اوايل دهه 80 بود كه رشد قارچ‌گونه انواع خبرگزاري‌ها، بنگاه‌هاي خبرپراكني، پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني و اينترنتي در ايران آغاز شد؛ اينترنت به مدد ساكنان اين بخش از كره زمين آمد تا به گونه‌اي سنتي آرا و نظرات خود را منتشر كنند: نگاه و رويكري كه وام گرفته از نسخه چاپي روزنامه‌ها بود. اين روش البته

وجه افتراق نگرش‌هاي زيست‌محيطي در ايران و جهان

آتش‌سوزي هفته اول ارديبهشت در جنگل‌هاي شمال را محمد درویش چنان نوشته و شرح داده است كه هر كس  بخواند (حتي هر آن كه دلبسته محيط‌زيست و منابع طبيعي نيست) متاثر مي‌شود و البته به نويسنده آن دست‌ مريزادي مي‌گويد كه با ادله‌اي استوار و نگارشي تحسين‌برانگيز مديران ارشد كشور را خطاب قرار داده تا شايد تلنگري باشد به اوضاع اسفبار امروز طبيعت ايران. استدلال‌هاي درويش چنان درست و دقيق است كه نمي‌توان آنها را ناديده گرفت. چگونه است كه جوابي به صاحبان اصلي اين آب و خاك داده نمي‌شود؟ و كساني كه مسوليتي دارند به دنبال پاسخگويي نيستند؟ 20 هزار هكتار جنگل شايد ارزش پاسخگويي ندارد.

داستان آتش زدن جنگل‌ها براي تصاحب و تملك زمين آن قدر

داوود پنهاني روزنامه‌نگاري است كه نگاه و نثري كم‌نظير دارد. نوشتنش با عرق‌ريزان روح توام و گزارشگري حرفه‌اي‌ است. او نوشته است:

«سلام برادر. حقیقت این که یکی دو روزی بود به وبلاگت سر نزده بودم. اما امشب اومدم و یه نکته برام جالب بود و جای سوال داشت. چرا اسم اون یوز رو تو پست قبلی که نوشتی کوشکی گذاشتن؟میدونستی که کوشکی یکی از طوایف محترم تو لرستانه؟وجه تسمیه این اسم برام جالب بود.»

شايد براي عده‌اي ديگر نيز اين پرسش مطرح باشد؛‌ از اين رو تصميم گرفتم پاسخ اين دوست گرامی و بسیار عزیر را در وبلاگ بگنجانم. كوشكي ...

امروز براي عده‌اي روز مهمي بود؛ روز توجه به زمين. روزي كه حتي سايت ‌هاي گوگل و ياهو نيز لوگوهاي خود را تغيير دادند. در اين سوي جهان اما ما چه كرده‌ايم و چگونه براي اين زمين پاك دل سوزانده‌ايم؟

گشتي در دنياي خبر اين موضوع را روشن مي‌كند. كافي است نگاهي

سال 86 سال خوبي بود؛ شناختي كامل از فضا، لبخندها و ترفندها. گرچه واژه «كامل» براي آن چندان مناسب نيست اما از آن جايي كه همه چيز در اين جهان نسبي است مي‌توان اين تجربه را به نسبت سال‌هاي ديگر كامل‌ دانست.

در عين حال سال 87 نيز به خوبي آغاز شد؛ با يك عمل جراحي دردناك، اما شفابخش.

گردهمايي وبلاگ‌نويسان محيط‌زيست تا چه حد مي‌تواند براي طبيعت و محيط‌زيست مفيد فايده باشد؟ اين اولين پرسشي است كه به ذهن هر دلمشغول محيط‌زيست راه مي‌يابد. اين بار به دعوت مركز صلح و محيط‌زيست قرار شده آنان كه دستي بر قلم (بخوانيد تايپ) و وبلاگ‌نويسي دارند با هيات مديره مركز مذكور دور هم جمع شوند. اين خبر را سيد محمد مجابي در وبلاگش نوشته‌ است كسي كه 8 سال در سازمان محيط‌زيست و قريب به 5/2 سال در سازمان شيلات عهده‌دار پست معاونت بوده است و در وب‌نوشت‌هايش نيز مي‌توان به اين سابقه دست‌ يافت. آنچه او به طور خلاصه و البته بسيار كلي بيان كرده است آشنايي حقيقي با وبلاگ نويسان است.

امروز بر حسب اتفاق  يكي از اعضاي اصلي انجمن يوز ايراني را ديدم. صحبت‌هايمان به موضوعات و اتفاقات اخير كشيده شد. گفت‌وگوي‌مان بخش‌هاي مختلفي داشت اما چند نكته در اين ميان برایم جالب بود كه گوشه‌هايي از آن را در ادامه نوشته‌ام.

بهار كه مي‌رسد بي‌اختیار به ياد دو شعر مي‌افتم، دو شعر و يك رفيق سال‌هاي دور كه دو- سه سالي است رخت سفر بسته است و زندگي را در جايي ديگر دنبال مي‌كند.

علم ژنتيك بي‌گمان دريچه‌هاي نويني به روي كساني گشوده‌ است كه با طبيعت سروكار دارند. با بهره‌گيري از اين علم مي‌توان به زواياي تاريكي پرتوهايي افكند و منتظر ماند تا نتايج مطلوبي حاصل شود. به عنوان مثال بررسي ژنتيكي يوز آسيايي مي‌تواند ابهامات مربوط به اين گونه را كه آيا واقعا آسيايي است و يا همان يوز آفريقايي است، بر طرف نمايد. اما اين علم

انتخابات مجلس هشتم نزديك است. تب‌وتاب ناشي از آن نيز در رسانه تقريبا ملي بيش از هر زمان ديگري ديده و شنيده مي‌شود. در وبلاگ‌ها و سايت‌هاي مختلف نيز بحث بر سر شركت كردن و شركت نكردن در اين انتخابات است. حتي وبلاگ‌هايي كه از محيط‌زيست مطالبي را به نمايش مي‌گذارند اما اين بار نيز آن چه كمتر مورد توجه قرار گرفته است «محيط‌زيست» است. كانديداها در تمامي انتخابات كمترين توجه را به اين مقوله داشته‌اند. در واقع واژه محيط‌زيست براي خيل عظيمي از مردم يادآور سازماني است كه بي‌دليل و با دليل مقابل فعاليت‌هايي ايستاده است. حال آن كه معناي فراگير آن هميشه مغفول بوده و كمتر به اهميت آن پرداخته شده است. براي اكثر كانديداها در تمامي انتخابات انجام شده در كشور، مسائل ديگر نظير اشتغال، اقتصاد، فرهنگ، هنر، توسعه و آباداني مهمتر از محيط‌زيست بوده است حال آن كه اساس هر پيشرفتي در هر زمينه‌اي محيط‌زيست است.

 يكي از دوستان تماس گرفت كه براي طبيعت سبز، مجله‌اي كه به منابع طبيعي مي‌پردازد يادداشتي بدهم. نوشتم پيش از آن كه واقعه خرگوش‌دره رخ دهد اين مجله در اختيار مخاطبانش قرار گرفت. به هر حال آنچه براي آن مجله نوشتم از اين قرار است:

 ناگهان تمامي نگاه‌ها به خرگوش‌دره خيره شد. منطقه‌اي كه درختانش از ميان رفت تا آنچه امروز توسعه شهري نام گرفته، محقق شود. رسانه‌هاي گوناگون، موضوع را مورد بررسي قرار دادند، مشاور محيط‌‍‌زيست شهردار مثل هميشه سخناني بر زبان جاري كرد، رييس كميته محيط‌‌زيست شوراي شهر تهران به توجيه اين عملكرد برآمد و راهكارهاي قانوني جبران آن را برشمرد، جامعه جنگل‌باني و جبهه سبز حضور در مراسم درختكاري را تحريم كردند و وبلاگ‌نويسان نيز اين عمل شهرداري را محكوم كردند.

ضرورت وجود درخت و فضاي سبز را در تهراني كه هواي آن به شدت آلوده است نمي‌توان منكر شد اما نكته‌اي چشمگير نيز از ديده‌ها پنهان بوده است. 

تلاش براي حفاظت از طبيعت را مي‌توان وظيفه عمومي تلقي كرد كه بدون مشاركت جمعي و فراگير مسير نخواهد بود. اما ما ايرانيان به نظر تا كارد به استخوانمان نرسد، قدم از قدم بر نمي‌داريم. نمي‌توان منكر اين موضوع شد كه سازمان‌هاي متولي محيط‌زيست در سراسر جهان نيازمند همكاري مردمي هستند. البته اين مساله در ايران نير مصداق دارد و اين بار بلاتكليفي پروژه يوز سبب شد تا گروهي گرد هم بيايند و به محيط‌زيست –اين ارگان متولي حيات‌وحش كشور- بگويند براي حفاظت طبيعت ما را در كنار خود ببينيد نه در مقابل خود. با اين حال عده‌اي چنين واكنش‌هايي را به امور شخصي نسبت مي‌دهند و گمان مي‌كنند از دست رفتن كار و شغل سبب بروز چنين واكنش‌هايي (دست‌كم از سوي نگارنده اين سطور) شده است. لازم است البته چند نكته در اين ارتباط بيشتر توضيح داده شود:

دوست من وحيد نوروزي در ارتباط با پست قبلي‌ام مطلبي نوشت كه لازم ديدم جواب او را بدهم البته در وبلاگش اين كار را كردم اما بيشتر كه مطالعه كردم ديدم نظر او عقيده بسياري است. پس بر آن شدم تا پاسخ او را در اين قسمت نيز درج كنم كه در ارتباط با گردهمايي روز سه‌شنبه است مقابل سازمان محيط‌زيست، اعتراضي خاموش براي نشان دادن وضعيت مظلوم حيات‌وحش كشور و البته بهانه اين كار بركناري هوشنگ ضيايي از مديريت پروژه يوز بود (هر چند كه اول مديران سازمان گفتند پروژه بايد تعطيل شود و اينك سخن ديگري مي‌گويند). اما پاسخ به وحيد نوروزي عزيز: 

همان گونه كه در مطلبي با  عنوان  «كش لقمه، پرنده‌نگران و ...» نيز بیان شد تب فارسي نويسي به جان محيط‌زيستي‌هاي عزيز افتاده‌ است و براي آن كه به قول رسانه نسبتاً ملي، فارسي را پاس بداريم پيشنهادي براي جايگزيني كلمه Bird Watching   در ذيل ارائه خواهد شد اما پيش آن ذكر يك نكته ضروري است. 

شش سال و هفت ماه از زماني كه يادداشتي درباره محيط‌زيست و گفت‌وگوي تمدن‌ها نوشتم مي‌گذرد. در
آن زمان نوشتم: «مشكلات محيط‌زيست، جهاني است و مرز نمي‌شناسد. اگر رودخانه‌اي را آلوده كنيم، كشور همسايه نيز از اين آلودگي رنج خواهد برد و يا اگر كيلومترها آن طرف‌تر هوا آلوده شود، آثار زيانبار آن ممكن است، گريبان ما را در اين سوي دنيا بگيرد. بهترين مثال براي جهاني بودن محيط‌‌زيست، پيمان كيوتوست. بنابراين جهاني بودن محيط‌زيست شايد بهترين سوژه براي گفت‌وگوي تمدن‌ها باشد...»

مدتي بعد از آن يعني در سال1384 كنفرانسي بين‌المللي با عنوان محيط‌زيست، صلح و گفت‌وگوي تمدن‌ها برگزار شد.

اين فارسي‌سازي و فارسي حرف زدن هم حكايت غريبي است. ديروز در جلسه‌اي شركت داشتم كه گوينده مرتب كلمات انگليسي به كار مي‌برد: كامنت، كانتراكت، ان‌جي‌او، ايشيو، ريسك و پرابلم و ...و ...

بعد مرتب مي‌گفت درگاه كه به نظرم منظورش وب‌سايت يا پورتال بود. با خودم فكر مي‌كردم چه اصراري است اين كلمه را به كار ببرد. اما نتيجه‌اي نگرفتم.

در وبلاگ آواي سبز، نويسنده به موضوع قابل توجهي اشاره كرده است: نظر آيت‌الله جوادي آملي درباره محيط‌زيست. اگر نظر ايشان درباره محيط‌زيست همه‌گير شود، دغدغه‌هاي زيست‌محيطي به شدت كاهش خواهد يافت.

ناصر کرمی در وبلاگش نوشته است:« اگر يك نفر سوار بلدوزر بشود و از اين طرف تخت‌جمشيد تا آن طرف آن و يا از اين سوي ميدان نقش جهان تا آن سوي آن نوار پهني را با زمين يكسان كند چه واكنشي نشان مي‌دهيد؟چنين فرضي را احتمالاً  ناممكن مي‌دانيد. قطعاً تصور مي‌كنيد  از حالا تا آخر تاريخ محال است چنان بلدوزري روانه تخت جمشيد و نقش جهان بشود اما فرض محال، محال نيست.»اما چنين فرضي چه محال باشد چه نباشد يك واقعيت از نگاه ناصر كرمي اين روزنامه‌نگار و دبير سرويس شهري روزنامه همشهري پوشيده مانده است؛ اگر حتي مشهورترين آثار باستاني ما از بين برود مي‌توان آن را دوباره ساخت. همان گونه كه پيشنهاد بازسازي ارگ بم نيز داده شده است. اما تخريب جنگل ابر، تخريب انزلي، از بين رفتن اروميه، انقراض هر گونه‌اي نظير گور ايراني و گوزن زرد ايراني جبران ناپذير است و ديگر نمي‌توان آن را به طبيعت بازگرداند. البته او درست گفته است: فرض محال، محال نيست.

چند روز پيش با روزنامه‌نگاري دلمشغول محيط زيست صحبت مي‌كردم و گله مي‌كرد كه چند روز پيش‌تر كه او را ديده بودم در حضور شخص ثالثي مثالي زدم كه او را خوش نيامد. دليل را جويا شد و گفتم شايد به خاطر آن كه در وجودم از خلف وعده‌اش ناراحت بوده‌ام. موضوع را ريشه‌اي‌تر عنوان كردم. نمي‌دانم چرا نگفتم كه در مثل جاي هيچ مناقشه نيست و يا چيزي شبيه اين و صادقانه اين موضوع را پيش كشيدم.

شعري طولاني  را در وبلاگ طبیعت مرد خواندم از عليرضا شجاع پور كه چند بيتي از آن را در اينجا نقل مي‌كنم. نمي‌دانم چرا من هم طبع شعرم گُل كرد و چند بيتي نوشتم برايش كه آن را هم در زير گزيده شعر شجاع‌پور آورده‌ام:

وطن يعني هويت، اصل، ريشه

سرآغاز و سرانجام هميشه

وطن يعني محبت، مهرباني

نثار هر كه داني و نداني

وطن يعني هواي كوچه يار

در آن كو دل شكستن هاي بسيار

 وطن يعني سراي ترك با فارس

وطن يعني خليج تا ابد فارس

وطن يعني همه سازندگي ها

رهايي از تمام بندگي ها

اما شعر من كه مي‌توانست بسيار طولاني‌تر باشد اما تصميم گرفتم مفيد و مختصر بنويسم:

وطن يعنی فروش هرچه داريم و نداريم

وطن يعنی ادای هر چه مرد است در بياريم

وطن يعنی فساد و خود فروشی

وطن يعنی دزدي نئشگی آدم فروشی

وطن يعنی خريد ملک و منزل

وطن يعنی بدزديم هر چه هست نازل

سال‌ها پيش وقتي تازه وارد حوزه روزنامه‌نگاري شده بودم، جمله‌اي از فريدون صديقي شنيدم كه هنوز هم در ذهنم مانده‌است: «روزنامه‌نگار يا سرِ دار است يا سرِ كار» ( كه سر كار به مفهوم انجام وظيفه ادا شد). البته بسياري هستند كه به معناي امروزين اين عبارت سرِ كارند و چون من گمان مي‌كنند با نوشتن درباره موضوعي كه به آن عقيده دارند مي‌توانند اطلاع‌رساني كنند و ضمن افزايش آگاهي اندكي از ناملايمات بكاهند.

سال 1379 يك خبرنگار، گزارشي از زمين‌خواري و سوداگري زمين در كلاردشت تهيه كرد؛ گزارشي مستند با دليل و مدرك كافي. جسارت و البته شهامت اين خبرنگار ستودني بود. گزارش او تحت عنوان بهشت ايران متري چند.در شماره‌هاي12 و 13 مجله طبيعت (به سردبيري و صاحب‌ امتيازي: محمد علي اينانلو) به چاپ رسيد. به مجرد چاپ مطلب، سيلِ ناسزاها و تهديدهايي بود كه نثار نويسنده و سردبير مجله مي‌شد. محمد‌علي اينانلو كه بازخورد اين گزارش را ديد از دوستي، خواست مطلب را در روزنامه پرتيراژي كه در آن كار مي‌كرد (و هنوز نيز بر همان مسند تكيه زده) به صورت سريالي به چاپ برساند.