محيط‌زيست و گرمايش كره زمين موضوعي جدي‌ است؛ جدي‌تر از هر نكته ديگري در اين كره خاك. گرم شدن زمين با روندي كنوني سبب مي‌شود كه اين كره مسكون، قابليت‌هاي خود را براي زيستن از دست بدهد. درك اين واقعيت چندان دشوار نيست اما در ايران بسياري موضوع محيط‌زيست و گرم شدن زمين را جدي نمي‌گيرند و در رسانه‌ها ابراز مي‌كنند: كساني كه لايه ازون را سوراخ كرده‌، محيط‌زيست را آلوده ساخته‌ و يا باعث گرم شدن زمين شده‌اند خود درصدد بهبود شرايط برآيند.

در مقابل عده‌ ديگري نيز آن سوي آب‌ها نشسته‌اند و ...

اخبار و گزارش‌ها از پلنگ و يوزپلنگ در سال‌هاي اخير به وفور در مطبوعات ايران به چاپ رسيده است. با اين حال هنوز هستند كساني كه در رسانه‌هاي مكتوب و غيرمكتوب در قامت نويسندگان و تحليلگران و گزارشگران ظاهر مي‌شوند و فرق ميان اين دو گربه زيبا را نمي‌دانند.

بهار كه مي‌آيد گويي طبيعت رنگي ديگر به خود مي‌گيرد، رنگي از تازگي و طراوت. و درست در اين زمان است كه جاي جاي ايران بيش از پيش انسان را به ديدن دعوت مي‌كند. هر گوشه‌اي از شمال تا جنوب، از شرق تا غرب جلوه‌اي ديگر به خود مي‌گيرد. لازم نيست به جاهاي دور دست سفر كرد تا دريافت كه بهار رسيده است. هر گوشه‌اي كه شهر و تمدن بشري، چهره طبيعت را دستكاري نكرده باشد، مناظر و چشم‌اندازهايي بديع به نمايش گذاشته شده است. حتي در اطراف تهران، اين پايتخت دود و غبار و ترافيك نيز مي‌توان به نقاطي رفت كه بتوان به راحتي تنفس كرد و هوايي پاك را به ريه‌ها فرو فرستاد.

سال 86 سال خوبي بود؛ شناختي كامل از فضا، لبخندها و ترفندها. گرچه واژه «كامل» براي آن چندان مناسب نيست اما از آن جايي كه همه چيز در اين جهان نسبي است مي‌توان اين تجربه را به نسبت سال‌هاي ديگر كامل‌ دانست.

در عين حال سال 87 نيز به خوبي آغاز شد؛ با يك عمل جراحي دردناك، اما شفابخش.

گزارشي از جزيره قشم (قسمت دوم)

جاده با پيچ‌وتاب كمي بر روي زمين يله داده است. به دشواري مي‌توان تصور كرد چند كيلومتر دورتر از اين جزيره مردم ايران با لباس‌هاي گرم و زمستاني در خيابان‌ها تردد مي‌كنند. در اين سرزمين گويي بهار دست در انبان جادويي خود برده و طراوت را به سطح زمين پاشيده است. ديگر از ماسه‌ها در هوا اثري نيست و آسمان شفاف، آفتابي و آبي است. جاده به غرب امتداد مي‌يابد و راهنماي جوان قشمي از مقصد مي‌گويد: «چاهكوه». مسير به نسبت طولاني است. اشتياق براي ديدن چاهكوه مقدس خستگي را از تن دور مي‌كند. با گام گذاشتن در اين دره، خنكي دلپذيري به استقبال مي‌شتابد. توصيف اين نقطه آسان نيست:

گزارشي از جزيره قشم (قسمت اول)

چشم‌ها قادر به ديدن نيستند. ماسه‌ها در رقصي بي پايان تمام آسمان را از آن خود كرده‌اند. پرتويي از خورشيد بر زمين نمي‌تابد: سدي از ماسه در برابر آفتاب.

براي تماشاي ديدني‌هاي اين سرزمين كه بزرگترين جزيره ايران نام گرفته است، چند روز بايد به انتظار نشست؟ باد نشي است اين. شايد بيش‌تر از سه روز هم طول بكشد. پيرمرد با دستار و ردايي سفيد و چهره‌اي آفتاب سوخته دستش را در هوا تكان مي‌دهد: بايد صبر كرد، همين. و به راهش ادامه مي‌دهد.

گردهمايي وبلاگ‌نويسان محيط‌زيست تا چه حد مي‌تواند براي طبيعت و محيط‌زيست مفيد فايده باشد؟ اين اولين پرسشي است كه به ذهن هر دلمشغول محيط‌زيست راه مي‌يابد. اين بار به دعوت مركز صلح و محيط‌زيست قرار شده آنان كه دستي بر قلم (بخوانيد تايپ) و وبلاگ‌نويسي دارند با هيات مديره مركز مذكور دور هم جمع شوند. اين خبر را سيد محمد مجابي در وبلاگش نوشته‌ است كسي كه 8 سال در سازمان محيط‌زيست و قريب به 5/2 سال در سازمان شيلات عهده‌دار پست معاونت بوده است و در وب‌نوشت‌هايش نيز مي‌توان به اين سابقه دست‌ يافت. آنچه او به طور خلاصه و البته بسيار كلي بيان كرده است آشنايي حقيقي با وبلاگ نويسان است.

شير ايراني را بسياري مي‌شناسند. دست كم عده زیادی مي‌دانند كه این گربه باشکوه زماني در ايران بوده است. شير و خورشيد، حجاري‌هاي تخت جمشيد، شير سنگي از يك سو و سرك كشيدن به آثار ادبي و هنري ديگر از ديگر سو، نشان مي‌دهد كه شير زماني در ايران زيست مي‌كرده است. مدتي است كه طرح بازگرداندن آن بار ديگر مورد توجه قرار گرفته است.

در حالي كه معاون سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري از ثبت شدن نام قله دماوند به فهرست آثار طبيعي يونسكو خبر داده است، بي‌بي‌سي گزارش داد كه دماوند در فهرست طولانی آن دسته از مناطق و آثاری از ایران قرار گرفته که برای بررسی به یونسکو ارائه شده اند و هنوز به عنوان اثري طبيعي ثبت نشده است.

كوه دماوند به در فهرست يونسكو به عنوان يك اثر طبيعي به ثبت رسيد (براي اطلاعات بيشتر اينجا را ببينيد). در اين ارتباط فريبرز دولت‌آبادي، معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كشور به ايرنا گفته است كه ثبت جهاني يك اثر ملي موجب افزايش ميزان گردشگر خارجي و بالا رفتن ضريب امنيت آن مي‌شود و

 ارزيابي اثرات زيست‌محيطي در ايران با مصوبه شماره 138 شوراي‌عالي حفاظت محيط‌زيست مورخ 23 فروردین ۷۳ به شكل رسمي و قانوني آغاز شد. در آن زمان تنها هفت پروژه صنعتي و عمراني مشمول ارزيابي زيست‌محيطي شدند. اصلاحيه‌هاي بعدي اين مصوبه و آيين‌نامه اجرايي آن سبب شد تعداد پروژه‌ها و طرح‌هاي مشمول ارزيابي از هفت به حدود 50  مورد در سال 1385 افزايش يابد. در برنامه سوم و چهارم توسعه كشور نيز به الزامي بودن گزارش‌هاي ارزيابي زيست‌محيطي تاكيد شد. اين در حالي است كه

امروز بر حسب اتفاق  يكي از اعضاي اصلي انجمن يوز ايراني را ديدم. صحبت‌هايمان به موضوعات و اتفاقات اخير كشيده شد. گفت‌وگوي‌مان بخش‌هاي مختلفي داشت اما چند نكته در اين ميان برایم جالب بود كه گوشه‌هايي از آن را در ادامه نوشته‌ام.

با خسرو عمارلويي، نقاش طبيعت مصاحبه‌اي كردم و براي چاپ به روزنامه همشهري فرستادم. بعد از حدود سه ماه منتشر شد اما در 28 اسفند سال گذشته.

آنچه در پي مي‌خوانيد مصاحبه كامل با اين نقاش طبيعت و حيات‌وحش است كه بخش‌هايي از آن در روزنامه همشهري به دلايلي نامعلوم و تنها به خاطر سليقه شخصي، كوتاه شد. 

انقراض واقعيتي است از روند تكامل طبيعي. اما گاه دست‌اندازي‌هاي انسان باعث مي‌شود اين روند، سرعتي مضاعف و بيش از حد طبيعي داشته باشد.

بهار كه مي‌رسد بي‌اختیار به ياد دو شعر مي‌افتم، دو شعر و يك رفيق سال‌هاي دور كه دو- سه سالي است رخت سفر بسته است و زندگي را در جايي ديگر دنبال مي‌كند.